Wyjątki z historii outdooru, Marketing&Reklama, Materialy
[ Pobierz całość w formacie PDF ]
Od niewolników do billboardów w kosmosie, czyli
WYJ
Ą
TKI Z HISTORII OUTDOORU
Najstarsza reklama – niewolnicy i wielkie idee
MoŜna śmiało powiedzieć, Ŝe outdoor jest tak stary, jak stara jest ludzkość. Za
pierwszą formę outdooru moŜna uznać juŜ Kodeks Hammurabiego, jeden z
pierwszych kodeksów prawa, opublikowany w XVIII w p.n.e. na kamiennych
tablicach. Zewnętrzne nośniki często były wykorzystywane do głoszenia wielkich
ideologii. PrzecieŜ Dekalog – takŜe był wyryty w kamieniu, a słynne tezy Martina
Lutra, które w formie plakatu zostały przybite do drzwi katedry, rozpoczęły
reformację.
Najprawdopodobniej najstarsza komercyjna reklama zewnętrzna ukazała się I w n.e.
w Pompejach. Odnalezione napisy reklamowe promowały ówczesnych polityków,
bary, ale równieŜ… usługi prostytutek. Według innych badaczy, jedną z najstarszych
reklam zrealizował pewien Egipcjanin, który szukał zbiegłego niewolnika ogłaszając
nagrodę za jego doprowadzenie.
Pocz
ą
tki bran
Ŝ
y, czyli jak cyrk pomógł outdoorowi
Co ciekawe, szybki rozwój branŜy (który rozpoczął się w XVIII wieku głównie w
Wielkiej Brytanii i USA) wiązał się z rosnącą popularnością… cyrków. Właściciele
cyrków przez wiele lat byli niemal jedynymi klientami outdooru. Właśnie w USA w
1835 roku stworzony został pierwszy komercyjny billboard – reklamujący cyrk Jareda
Bella. RównieŜ właścicielowi cyrku – biznesmenowi Taylorowi Barnumowi
zawdzięczamy pierwszą wielkoformatową kampanię outdoorową z 1835 roku.
Promowała ona show bardzo starej kobiety, która rzekomo miała 161 lat i była nianią
Jerzego Waszyngtona. Warto pamiętać, Ŝe pierwsze plakaty były małe – o
szerokości ok. 60 centymetrów. Dlatego plakaty o szerokości 250 cm wprowadzone
przez Barnuma spowodowały prawdziwą rewolucję.
Samowolka w reklamie – były nawet bójki
W połowie lat 70. XIX wieku outdoor rozkwitał, a branŜa nie przestrzegała Ŝadnych
zasad. Plakatowcy umieszczali reklamy niemal wszędzie – na drzewach, murach
cmentarnych, wieŜach kościelnych, mostach, itp. Jeden z plakatujących umieścił
nawet reklamy na zadach słoni. Konkurencja między pracownikami była tak silna, Ŝe
dochodziło do bójek – w 1893 roku Nowy Jork ekscytował się ulicznymi bitwami
pomiędzy dwoma szczególnie skłóconymi firmami – uŜywano pałek, łańcuchów,
noŜy, zdarzały się cięŜkie zranienia, podbite oczy, wybite zęby. Zatrudniano nawet
specjalne bojówki do ochrony plakaciarzy.
Tworzy si
ę
standard – pomagaj
ą
znane marki
Nowo kształtujące się marki wymusiły koniec samowolki i proces standaryzacji
branŜy. W latach 1860-1900 powstały przecieŜ takie marki jak Coca Cola, Colgate
czy Philips. Korporacje zaŜądały standaryzacji tablic i ujednolicenia zasad sprzedaŜy
powierzchni. Outdoor szybko stał się ich ulubionym medium.
W 1891 roku powstało działające do dziś stowarzyszenie Associated Bill Posters’
Association of the United States and Canada (dziś pod nazwą Outdoor Advertising
Association of America). WaŜnym osiągnięciem było wprowadzenie w 1917 roku
czterech oficjalnych wzorów nośników – były to eleganckie tablice w grubych,
drewnianych ramach, przymocowane do rzeźbionych słupów-kolumn.
Pierwsza ustawa reguluj
ą
ca bran
Ŝę
– „Ustawa Biedronki”
PoniewaŜ outdoor był niemal wszędzie, zaśmiecał miasta, szpecił brzydkimi
tablicami, regulacją branŜy zajęły się władze USA. W 1965 roku uchwalono specjalną
ustawę o upiększeniu autostrad. Przeforsowała ją Ŝona prezydenta Lyndona
Johnsona – Lady Bird. PoniewaŜ w tłumaczeniu Lady Bird znaczy Biedronka,
potocznie ustawę tę nazwano Ustawą Biedronki.
Technika cyfrowa – zmieniła outdoor
W latach 90. XX wieku technika cyfrowa przeobraziła rynek reklamy. Pojawiły się
cyfrowe nośniki, moŜliwość „rozpoznawania” przez billboard swojej grupy docelowej
– wyświetlania spersonalizowanych treści, projektory umoŜliwiające wyświetlenie
reklamy na zachmurzonym niebie, a nawet nośniki umieszczane w kosmosie na
statkach kosmicznych. Rozwój techniki umoŜliwił teŜ szybki rozwój reklamy
ambientowej – np. na wiatach przystankowych.
OUTDOOR W POLSCE
W Polsce mieliśmy prawie całą historię reklamy zewnętrznej. W przyspieszonym
tempie przechodziliśmy przez okres wielkiego boomu, okres partyzancko-
folklorystyczny aŜ do względnej stabilności.
Pierwszymi reklamami zewnętrznymi w Polsce były niewielkie opaski na kioskach,
tzw. stripy. Montowała je szwajcarska firma Plakanda. Pierwsze tablice
wielkoformatowe zaczęły montować Europlakat i Outdoor Promocja Plakatu – do
końca 1991 roku było ich w Warszawie 120. Najstarsza kampania outdoorowa w
Polsce to promocja firmy IBM z okazji jej wejścia do Polski. Na plakacie umieszczony
był wielki bukiet błękitnych róŜ i hasło „Powodzenia Polsko”. Reklamy irytowały
niektórych swoim protekcjonalnym tonem, dlatego często dopisywano na nich
złośliwie „Powodzenia IBM”.
[ Pobierz całość w formacie PDF ]